شهریار نیوز:
به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، همایش روز ملی جمعیت همزمان با سالروز ابلاغ سیاستهای کلی جمعیت از سوی رهبر شهید انقلاب با حضور سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرضیه وحید دستجردی دبیر ستاد ملی جمعیت، آیتالله محسن کازرونی رئیس هیئت امنای کمیته امداد امام خمینی(ره) و اصحاب رسانه و حضور مجازی استانداران، معاونان استانداران، مدیران کل زنان استانداری ها، دبیران ستاد جمعیت دستگاههای اجرایی و جمعی از فعالان مردمی امروز چهارشنبه (۳۰اردیبهشت) برگزار شد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این مراسم گفت: روز ملی جمعیت را با داغ و دریغ آغاز میکنیم؛ رهبر حکیم و شهید نقلاب از نخستین کسانی بودند که دغدغه جمعیت را در اواخر دهه هشتاد مطرح کردند و امروز در فراق ایشان داغداریم.
وی افزود: پس از اعمال سیاستهای تنظیم جمعیت از اواخر دهه شصت و هفتاد ،رهبر شهید انقلاب در اواخر دهه هشتاد طلایهدار هشدار درمورد مساله کاهش جمعیت بودند.
صالحی تصریح کرد: پنجره جمعیتی در بازه زمانی ۳۵ تا ۴۰ سال بسته یا گشوده میشوند و اگر در اولین ایام انذار رهبر انقلاب این چالش را جدی تر میگرفتیم امروز نیمی از فرصتها را از دست نداده بودیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: دغدغه رهبر شهید انقلاب صرفا از منظر معرفتی و یا اسلام سیاسی نبود و بیش از هر چیز از منظر ایرانِ مقتدر و توسعهگرا بود و اینکه توان ایرانِ مقتدر به جمعیت متناسب با ظرفیت جغرافیایی آن وابسته است و اگر چنین سرمایهای از دست رود بخش مهمی از اقتدار ملی گرفتار ضعف میشود.
وی افزود: اگر نرخ کنونیِ رشد جمعیت ادامه یابد در سال ۱۴۸۰ به جمعیت سی میلیونی میرسیم که تبعات گوناگون اقتصادی، ژئوپلیتیک، سیاسی، امنیتی و دفاعی دارد؛ اگر در دو جنگ تحمیلیِ خرداد و رمضان سرافرازانه مقاومت کردیم یکی از عوامل بازدارنده حتما جمعیت ایران بوده و باید توجه داشته باشیم جمعیت سی میلیونی توان اقتصادی، امنیتی و ژئوپلیتیکی ندارد.
صالحی تصریح کرد: جمعیت پاکستان با نرخ رشد فعلی در سال ۱۴۸۰ به ۱ میلیارد و ۱۰۰ میلیون نفر میرسد و اگر جمعیت ۳۰ میلیونی ایران را با جمعیت پاکستان مقایسه کنیم متوجه اهمیت مساله جمعیت در ایران میشویم، هم چنین در همان زمان جمعیت عربستان سعودی با نرخ رشد فعلیاش ۳۵۰ میلیون نفر خواهد شد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: از نظر رهبر شهید انقلاب روند کاهشی جمعیت در ایران به تضعیف توان اقتصادی، امنیتی، دفاعی و ژئوپلیتیک کشور منتهی میشود، همچنین چنین روندی جمعیت سالمند ایران را به گونهای افزایش میدهد که معادلات اقتصادی، بهداشتی، درمانی و … را تغییر خواهد داد.
وی افزود: حدود ۱۱ میلیون جمعیت بالای شصت سال داریم و جمعیت مطلوب زمانی است که ۷۰ درصد مردم بین ۱۵ تا ۶۰ سال سن داشته باشند و ۳۰ درصد باقیمانده کمتر از ۱۵ سال و یا بالای ۶۰ سال سن داشته باشند ، اما در سه دهه آینده مطابق نرخ رشد فعلی کشور جمعیت سالمند ایران یک سوم جمعیت کل کشور میشود که تبعات گوناگونی درپی دارد؛ رهبر شهید انقلاب هم فرموده بودند اگر وارد چرخه پیری شویم به راحتی نمیتوان از آن بیرون بیاییم .
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: شاید کمتر مسالهای تا این میزان مورد توجه رهبر شهید انقلاب قرار گرفته است تا جایی که حتی در جلسه اول ایشان با اعضای دولت چهاردهم مساله جمعیت را مطرح و بر حل آن تاکید کردند.
وی افزود: متاسفانه فرصتهای قابل توجهی را از دست دادهایم و روند موجود آینده هولناکی را به تعبیر رهبر شهید انقلاب پیش روی ما قرار داده است، ناترازی جمعیت کمتر از ناترازی آب و برق نیست ولی از آنجایی که ناترازی انرژی به صورت روزمره دیده میشود توجه ما را بیشتر درگیر خود میکند اما ناترازی جمعیت با این روند سریع بسیار خطرناکتر است هرچند الان ملموس نیست.
صالحی با طرح این پرسش که باید بررسی کنیم تا دریابیم عامل این اتفاق چیست؟ تصریح کرد: جمعیت شناسان ۴۷ متغیر را در تغییرات الگوهای اجتماعی برمیشمارند که در چند محور طبقه بندی میشوند که دو دسته از آنها موثرتر است: اقتصاد و فرهنگ و سبک زندگی.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: گاهی تلاش میشود که عامل اقتصادی در کشور ما عامل اصلی یا تنها عامل روند جمعیتی نشان داده شود؛ اما واقعیت این است که ۶۰ کشور مشکل بحران جمعیت دارند که در میان آنها کشورهای توسعه یافته که مشکل اقتصادی جدی ندارند هم مشاهده میشود ( که سرانه درآمد خانوار هم در آنها بالاست) مثل ژاپن، آلمان، آمریکا، کانادا، سوئد، ایتالیا، سوئیس، روسیه ، چین،فرانسه، بریتانیا، پر تغال، اتریش، کره جنوبی،هلند، دانمارک و..
وی با بیان اینکه در میان ۶۰ کشور، کشورهای توسعه نیافته هم حضور دارند اما سهم کشورهای توسعه یافته هم کم نیست، افزود: مناطق مرفهتر در تهران نرخباروری کمتری دارند؛ شرایط اقتصادی موثر است و نقش آن در الگوهای جمعیت را دست کم نمیگیریم اما فرهنگ و سبک زندگی هم عاملی جدی است.
صالحی تصریح کرد: تعامل پیوسته در این حوزه را باید در دستور کار قرار دهیم اگر خطر را جدی میگیریم باید تعامل فرهنگ و حوزه جمعیت بسیار عمیق، گسترده و پیوسته باشد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: در ادامه قصد دارم به مدل فرهنگی اشاره کنم که مبنای این تعامل قرار گیرد؛ مساله اول در این مدل اقناع نخبگانی است که مورد تاکید رهبر شهید انقلاب هم بود، مدیران و گروههای مرجع اجتماعی باید اقناع شوند که این مساله، از موارد بحرانی کشور است همچنان که در کمبود آب و برق این اقناع صورت گرفته است.
وی با بیان اینکه مدیران کشور از وزیر تا رئیس یک اداره باید احساس کنند این موضوع یکی از مسائل کشور است، افزود: گروههای مرجع اجتماعی، دانشگاهیان، معلمان، هنرمندان، روحانیون و … نیز باید به این باور برسند که این موضوع، مساله اصلی کشور است.
صالحی در ادامه به نکته دوم در این مدل اشاره و تصریح کرد: مدیر موفق برای غلبه بر چالشها باید داشتهها را بشناسد و استحصال کند؛ در این حوزه هم باید ابتدا داشتهها را لیست کنیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: در کشوری هستیم که هنجارهای مثبت اجتماعی قابل توجهی داریم که بر حوزه جمعیت و فرزند آوری موثر است؛ در پیمایش ارزشها و نگرشهای ایرانیان در سال ۱۴۰۲، تنها ۲۴ درصد از پرسششوندگان گفتند تمایل به فرزند آوری ندارند یعنی بخش عظیمی این تمایل را دارند.
وی افزود: حدود ۵۱ درصد گفتهاند تمایل به داشتن دو فرزند دارند، حدود بیست درصد ۳ فرزند و حدود ۱۴ درصد به داشتن ۴ فرزند تمایل دارند و ۱۰.۵ درصد گفتهاند که یک فرزند میخواهند داشته باشند؛ تمایل فردی به فرزند آوری در ایران اینگونه است.
صالحی تصریح کرد: سن مطلوب ازدواج نیز با سنی که الان ازدواج در آن صورت میگیرد ، فاصله دارد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: هم جنین خانواده در ایران جایگاه خوبی دارد و این یکی از امتیازات ما محسوب میشود؛ در کشور ما براساس نظرسنجیها درصد بسیار قابل توجهی یعنی حدود ۸۸ درصد مخالف ازدواج غیر رسمی هستند.
وی افزود: همه اینها نشان دهنده پایههای مستحکم خانواده در جامعه ایرانی است؛ حدود ۹۷ درصد از پرسششوندگان در این نظرسنجی”مادر” بودن را فضیلت میدانند.
صالحی تصریح کرد: بنابراین مدل فرهنگی باید براساس اقناع نخبگانی و فهرست برداری و مولدسازی از داشتههای موثر در حوزه فرزند آوری ترسیم شود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با طرح این پرسش که پیشرانهای فرهنگی ما در این حوزه چه میتواند باشد، که اقدامات اصلی در افق آن انجام شود ،گفت: یکی از این پیشرانها لذت از خانواده و لذت از فرزند است که میتواند به ما نشاط، آرامش، سلامت روانی، معنابخشی در زندگی ،رضایت عاطفی و.. دهد؛ اگر میخواهیم تغییر الگو در حوزه جمعیت را تجربه کنیم باید لذت بخشی از فضای خانواده و فرزند را تصویر و ملموس کنیم.
وی افزود: مساله دیگر ایراندوستی است، رهبر انقلاب از منظر ایران مقتدر و توسعه یافته به موضوع جمعیت نگاه میکردند؛ در جریان جنگ رمضان علاقه به ایران متبلور شد و آنچه که دشمنان ایران نفهمیدند وطن دوستیِ ایرانیان بود، ممکن است ایرانیان از مسئولان دلخور باشند و گلایه داشته باشند اما از کشورشان دست نمیکشند.
صالحی تصریح کرد: پیشران دیگر شناخت موانع و نوع مقابله با موانع فرهنگی و اجتماعی است ما سه مانع اصلی در این حوزه داریم؛ فرد گرایی، کمالگرایی و رقابتجویی.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: فردگرایی در مقابل با جمعگرایی و جامعه گرایی است وقتی انسانها صرفا خودشان را درنظر میگیرند نتایج مختلفی درپی دارد که یکی از آنها مربوط به جمعیت و خانواده میشود.
وی افزود: عامل دیگر کمالگرایی افراطی است؛ اینکه انسان درصدد قله باشد و نه معدل مطلوب ، این نکته هم در همسریابی و هم فرزنداوری تاثیر گذار است و متأسفانه به علل مختلف دچار کمالگرایی افراطی شدهایم، این که چون به دنبال ایدهالهای رویاپردازانه هستند، از تشکیل خانواده و یا فرزند آوری فاصله میگیرند.
صالحی تصریح کرد: مانع سوم نیز رقابت جویی است؛ این سه موانع اصلی تغییر روند کاهشی جمعیتی است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: باید به روشهای موثر نیز فکر کنیم؛ اطلاع و بهره برداری از ایدههای فرهنگی و اجتماعی در کشورهایی که با این مشکل درگیر بودهاند نیز میتواند برای ما الهام بخش باشد ، مثلا گویا کره جنوبی چهارشنبه سوم هر ماه را تحت عنوان خانواده نامگذاری کرده است که موجب درگیر شدن ذهن و رفتار میشود؛ در بحث روشهایموثر، اخذ تجارب دیگران اهمیت دارد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان با تاکید بر اولویت گذاری خاطرنشان کرد: برای تغییر روند ، فرزند اول و دوم مهم است و باید در فعالیت های فرهنگی و اجتماعی به این موضوع تمرکز کنیم.
ثبت دیدگاه