در واکاوی هرخطا و اشتباهی، به دو علت عمده می رسیم. یا جهل و یا عمد. عمده اشتباهات بشر از روی جهل است. این در حالی است که انسان گمان می کند که به سوی کار خیر می رود. شیطان اینگونه اکثر انسان ها را گمراه می کند. اما اقلیتی از انسانها هم هستند که همانند خود شیطان از روی عمد ،اشتباه می کنند.
کوشیده ام تا در این مقاله، نهایت روشنفکری و آزاد اندیشی را به خرج دهم. چون معتقدم بیشتر اشتباهات بشری از روی جهل و نادانی رخ می دهند. نه از روی عمد و دانایی. وقتی اشتباهی از روی جهل باشد ، قابل چشم پوشی و بخشش است. این جهل در زمان ظهور از بین می رود . چراکه همه باطن ها ظاهر می شود و شیطان دیگر نمی تواند با جهل کسی را فریب دهد. پس اگر بعد از ظهور، اشتباهی دیدیم، حتما از روی عمد رخ داده است.
از جمله شرایطی که منجر به اشتباه جاهلانه انسان می گردد، قرار گرفتن در شرایط محیطی غلط است. مانند شرایط خانوادگی خاص یا بودن در یک فرهنگ و آداب و رسوم خاص. شرایطی که در حوزه اختیار انسان نیستند. برای همین است که همه این موارد در دادگاه عدل الهی موثر هستند. یک انسان می تواند برای اشتباه خودش دلایلی از این دست بیاورد که تا حدودی در بخشیده شدن اشتباه اثر دارند. اما یک گونه از اشتباه وجود دارد که دیگر نمی توان دلیلی از شرایط محیطی برای آن تراشید وآن راتوجیه نمود. چون که اساسا آن عوامل، محیطی نیست بلکه به وجود خود انسان باز می گردند.
اشتباهاتی که داعش مرتکب آنها می شد ازاین نوعند. اشتباهاتی که منجر به سقوط محبوبیت و اضمحلال آنها شد. بریدن اعضای بدن اسیران، آب ندادن به آنها، سوزادن و غرق کردن آنها وهمه ی این کارهایی که اسلام ما را از آنها نهی کرده است. همه این موارد اشتباه عامدانه هستند . چون فرد عاصی کافیست فکرکند آیا راضی است این عمل با خود او یا خانواده و نزدیکانش انجام شود؟ این فکر فقط به وجود خود فرد وابسته است و هیچ شرط محیطی ای در آن دخیل نیست. نفس انسان نمی تواند برای این قبیل رفتارهایش توجیهی بیاورد و خودش به ناچار خودش را محکوم می نماید. به همین دلیل این اعمال جاهلانه محسوب نمی گردد و به این سادگی بخشیده نمی شوند.
عظیم ترین خطایی که از بشریت سر زده است در فاجعه کربلا است. در این اشتباه عظیم که از نوع عامدانه بود و نه جاهلانه، یک ذبح عظیم رخ داده است که خداوند در آیه107 سوره صافات به آن اشاره کرده است. ” و فدینه بذبح عظیم”.
وقتی نوزادی تشنه باشد و آب دادن یا ندادن به او تاثیری درجنگ نداشته باشد. نه تنها او را تشنه بگذاری بلکه اورا در مقابل چشمان پدرش ذبح کنی، مرتکب بزرگترین اشتباه عامدانه و غیر قابل بخشش شده ای. اگر همه خطاهای بشر را جاهلانه فرض کنیم ، نمی توان این نوع خطا را جاهلانه به حساب آورد. نام این نوع خطا را خطای داعشی گونه می گذاریم.
همچنین این اتفاق ، پاسخی است به کثرت گرایانی که می گویند در همه وقایع تاریخی حتی قضیه کربلا نمی توان حق و باطل را تشخیص داد. چرا که انسانها در شرایط محیطی گوناگونی رشد کرده اند . آنها می گویند هرکس هر چه بکند حق داشته است. پس نظرات درست کثیرند حتی اگرمتناقض باشند. تا اینجای کار را به صورت کامل رد نمی کنم. شاید شرایط محیطی تا این حد هم موثر باشند. اما این همه ماجرا نیست. این اتفاق ذبح عظیم که در عصر عاشورا رخ داد، سخن کثرت گرایان را باطل کرده است. چرا که همگان می فهمند که به کودک نوزاد تشنه باید آب داد و نه تیر زهرآگین سه شعبه! فهم همگانی این نکته هم برکت دیگری است از خون 6ماهه امام حسین ع.
اگر در محیطی رشد یافته باشی که نتوانی حقانیت حسین ع را بفهمی، کافی است صحنه ذبح عظیم را ببینی. آنگاه اگر کمی انسانیت در وجود تو باشد، باطل بودن طرفی که مقابل حسین ع است را می فهمی ولااقل به آنها نمی پیوندی . حسین ع اینگونه اکثر بشریت را نجات می دهد. “ان الحسین مصباح الهدی و سفینه انجاه”
در سال 1404هجری شمسی دوباره شاهد فجایع داعشی گونه در خیابان های تهران بودیم. بریدن گردن، قطع دست با تبر، زنده زنده سوزاندن ماموران، قتل کودکان، حمله گروهی به فردی زخمی و … اعمال شنیعی که هیچ کدام در یک دعوا حتی اگر به حق هم باشد ، تاثیری در هدف دعوی نخواهد داشت. اعمالی که اولین بار بعد پیامبر از هندجگرخوار سر زد و هیچ پیامبر یا امامی با دشمنانش چنین نکرد. اشتباهاتی عامدانه که به تنهایی باطل بودن یک طرف دعوی را ثابت و شفاف می نماید. وقوع این اعمال شبهه جاهلانه بودن آن را هم از بین می برد. برای همین است که این اعمال غیر قابل بخشش هستند.
پس همیشه لازم نیست طرف حق یک دعوی را پیدا کنیم. کافی است طرف باطل را بیابیم و به طرفش نرویم. همین هم خیلی خوب است
نویسنده : محمد مقدم






ثبت دیدگاه