شهریار نیوز:
سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): شعر زنان لرستان، فراتر از آرایههای ادبی و قالبهای کلاسیک، آینهای تمامنما از زیستبوم، رنجها، امیدها و جایگاه اجتماعی زن در ساختار ایلی و سنتی زاگرس است.
در سالهای اخیر، به لطف گسترش شبکههای اجتماعی و توجه رسانههای فرهنگی به ادبیات اقلیمی، صدای شاعران زن لر به جایگاه قابل تأملی در فضای عمومی دست یافته است.
شعر زنان لرستان، امروز دیگر نه در حصار تنگی سنتها محصور است و نه تنها بازتابی از نوستالژیهای ایل؛ بلکه به جریانی سیال و پیشرو بدل شده که در پیوند با رسانههای نوین، مرزهای جغرافیایی را درنوردیده است.
این گزارش با نگاهی به کارکرد رسانهها در بازتاب این جریان ادبی، واکاوی میکند که چگونه زنان شاعر لر با تلفیق هویت بومی و دغدغههای وجودی، در حال بازتعریف جایگاه خود در ادبیات معاصر ایران هستند.
شعر زنان لرستان که به نوعی ریشه در مویه (آواهای سوگ) و لالاییهای مادرانه دارد، اکنون از کنجِ خانهها به تریبونهای رسانهای راه یافته است. رسانهها، بهویژه در دهه اخیر، نقشی کلیدی در عبور از کلیشههای سنتی و معرفی شاعران زنی داشتهاند که با گویش لری، مضامین مدرن و دغدغههای وجودی را روایت میکنند.
شعر در لرستان به یک جریان پیشرو تبدیل شده است
مریم سپهوند، نویسنده و پژوهشگر ادبیات بومی لرستان در گفتوگو با ایبنا درباره بازتاب رسانهای این حوزه معتقد است: رسانهها در سالهای اخیر، شعر زن لر را از یک عنصر حاشیهای به یک جریان پیشرو تبدیل کردهاند. امروز وقتی یک شاعر زن لُر، اشعارش را در بسترهای مجازی یا نشریات محلی منتشر میکند، دیگر تنها صدای یک نفر نیست؛ بلکه بازتاب جمعی زنانگی زاگرس است. رسانهها با ایجاد فرصت برای معرفی این زنان، توانستهاند شکاف بین زبان مادری و زبان رسمی را پر کنند و این شعرها به یک ابزار مطالبهگرانه تبدیل شدهاند.
با وجود رشد کمی این بازتابها، هنوز تحلیلهای کیفی و نقد ادبی در رسانههای عمومی با کمبود مواجه است. بسیاری از گزارشها تنها به جنبههای عاطفی یا سنتی شعر زنان میپردازند و از تحلیلِ جامعهشناختیِ اشعار آنان غفلت میکنند.
لزوم نگاه عمیق رسانهها به شعر شاعران
سارا سعادتمند، شاعر و فعال ادبی لرستان نیز در این باره گفت: رسانهها در شکستن سکوت طولانی زنان لر در دنیای ادبیات، نقش بسیار مهمی داشتهاند؛ اما هنوز یک نقیصه وجود دارد؛ برخی رسانهها هنوز نگاهی سطحی دارند. یعنی شاعر را فقط با لباس محلی یا طبیعت کوهستان معرفی میکنند و این کار باعث میشود ابعاد عمیقتر شعر زن لر نادیده گرفته شود.
وی افزود: این انتظار وجود دارد رسانهها به جای تمرکز بر ظاهر و نمادهای سنتی، به عمق شعر شاعر نگاه کنند. زن امروز لرستان، نه فقط از سنتهای قدیمی، بلکه در شعرهایش از دغدغههای واقعی، چالشهای زندگی و نگاهش به جهان امروز میگوید.
بازتاب رسانهای این اشعار، منجر به ایجاد جریانهای مطالعاتی در حوزه زبانشناسی و مردمشناسی شده است. بسیاری از شاعران زن، اکنون خود به رسانههایی تبدیل شدهاند که از طریق کلمات، به بازسازی هویت زنانه در استان لرستان میپردازند. این روند نشان میدهد که رسانه تنها بازتابدهنده نبوده، بلکه خود در تقویت اعتماد به نفس زبانی این زنان نقش ایفا کرده است.
آنچه امروز در فضای رسانهای لرستان دیده میشود، نه صرفاً انتشار چند قطعه شعر، بلکه نمایشی از پویاییِ زنانی است که با ابزار زبان مادری، در پی تثبیت هویت، عدالت جنسیتی و حفظ میراث فرهنگی هستند. برای تداوم این مسیر، رسانهها باید از بازنماییهای تقلیلگرایانه (فولکلوریک صرف) فاصله گرفته و بستری برای نقد ادبی جدی و تئوریک فراهم کنند.
از سوی دیگر تداوم این مسیر، نیازمند دو مؤلفه حیاتی است، نخست: اهتمام نهادهای فرهنگی و متولیان حوزه ادبیات در برگزاری مستمر جلسات نقد و بررسی تخصصی و نشستهای شب شعر با رویکرد فرمگرا و جامعهشناختی تا ضعفهای تکنیکی در کنار قوتهای محتوایی دیده شود. دوم: حمایت هوشمندانه و هدفمند مسئولان فرهنگی از چاپ مجموعهاشعار و فراهمآوردن بسترهای لازم برای انتشار نقد ادبی جدی. تنها در سایه چنین زیرساختهایی است که صدای زنان شاعر لر، از مرزهای جغرافیایی استان فراتر رفته و پژواکی ملی و حتی جهانی خواهد یافت؛ صدایی که نه تنها روایتگر رنجها و امیدهای زاگرس، که سهمی از ادبیات پرسشگر جهان امروز است.
ثبت دیدگاه